Streszczenie W Księdze Rodzaju znajduje się opis stworzenia świata oraz dwa opisy stworzenia człowieka. Stworzenie świata trwało siedem dni. Pierwszego dnia Bóg stworzył ziemie, oddzielił światłość od ciemności i w ten sposób stworzył dzień i noc. W drugi dzień oddzielił wody pod sklepieniem od wód nad sklepieniem, a sklepienie nazwał niebem. W trzeci dzień stworzone zostały lądy, morza i rośliny. W czwartym dniu Bóg stworzył gwiazdy, słońce i księżyc. W dzień piąty stworzone zostały zwierzęta morskie oraz ptaki. W szóstym dniu Bóg stworzył zwierzęta lądowe oraz człowieka (mężczyznę i kobietę) na własne podobieństwo. W siódmy dzień Bóg odpoczywał, pobłogosławił ten dzień i uczynił go świętym. Inny opis stworzenia człowieka mówi o tym, że mężczyzna został stworzony z prochu, a kobieta z żebra mężczyzny. Pierwszymi ludźmi na ziemi byli Adam i Ewa. Ludzie nie cieszyli się długo pobytem w raju. Do ich wygnania przyczynił się wąż, który był wcieleniem szatana. Skusił on Ewę do skosztowania jabłka pod pretekstem poznania tajemnic Boga. Ewa zerwała owoc i dała również Adamowi. Wtedy dostrzegli, że są nadzy i zakryli się listkami figowymi, a następnie skryli się przed Bogiem słysząc jego kroki. Wtedy Bóg zorientował się, że ludzie zjedli zakazane owoce. Przeklina więc węża oraz wypędza ludzi z Edenu. Adam i Ewa mieli dwóch synów: Kaina i Abla. Gdy obaj składali ofiarę, Bóg wolał tę złożoną przez Abla. Zdenerwowało to Kaina i gdy byli sami na polu, zabił on brata. Bóg ukarał Kaina tym, że jego ziemia przestała dawać plony, a on tułał się po świecie. Został również naznaczony tak, by nikt go nie zabił. Bóg zdenerwował się zepsuciem moralnym ludzkości, więc postanowił ocalić przed śmiercią jedynie bojaźliwego i pobożnego Noego i jego rodzinę. Zlecił więc Noemu zbudowanie łodzi, na którą zabierze całą swoją rodzinę oraz po parze zwierząt z każdego gatunku. Potop miał trwać 40 dni i 40 nocy. Na znak tego, że wody opadły, gołębica przyniosła Noemu gałązkę oliwną. Był także czas, że ludzie posługiwali się jednym, wspólnym językiem. Chcieli oni jednak pokazać swoją wielkość i postanowili wybudować wieżę prowadzącą prosto do nieba. Był to bunt przeciwko Bogu spowodowany pychą. Bóg pomieszał więc ludzkie języki, by nie mogli się oni porozumiewać przy budowie. Wieża nie została ukończona. Szczególną rolę w Księdze rodzaju odgrywa także postać Abrahama, który zmienił swe imię z Abrama w taki sposób, by oznaczało ono ojca wszystkich narodów. Był to element przymierza z Bogiem, którego uwieńczeniem stało się obrzezanie. Bóg obiecał Abrahamowi, że obdarzy go potomstwem. Tak też się stało, bo Sara urodziła mu syna, Izaaka, jednakże musiał on przejść próbę. Miał bowiem złożyć Izaaka w ofierze. Gdy jednak Bóg przekonał się, że Abraham jest mu wierny i oddany, darował życie Izaakowi, a Abrahamowi obiecał liczne potomstwo. W Księdze Rodzaju opisana jest także walka Jakuba z Aniołem. W trakcie walki Jakub pragnął, aby jego przeciwnik go pobłogosławił, wtedy Anioł powiedział: „Odtąd nie będziesz się zwał Jakub, lecz Izrael, bo walczyłeś z Bogiem i z ludźmi, i zwyciężyłeś”. Jakub pragnął poznać także imię Anioła, lecz ten nie chciał go wyjawić. Ruszył więc Jakub dalej, utykając na nogę, gdyż przeciwnik wywichnął mu ją w stawie biodrowym. Interpretacja Księga Rodzaju jest pierwszą księgą znajdującą się w Starym Testamencie. W Księdze Rodzaju widoczna jest kosmogonia, czyli nauka o początkach świata w odniesieniu do konstrukcji wszechświata. Ukazany jest opis stworzenia czegoś z niczego – tak jest w przypadku stworzenia świata oraz pierwszego opisu stworzenia człowieka. Natomiast jeśli chodzi o drugi opis, to jest to przykład stwarzania człowieka z dostępnych materiałów: prochu i żebra. Ludzie jednak nie docenili daru życia w Edenie i dopuścili się grzechu pierworodnego, który naznaczył wszystkie kolejne pokolenia i wiązał się też z karą Boską – wygnaniem z raju. Grzech i kara ciążyły także na dzieciach pierwszych ludzi – na Kainie i Ablu. Kain bowiem zabił swego brata, przez co dopuścił się pierwszej bratobójczej zbrodni opisanej w Starym Testamencie. Wiązało się to także z karą – wygnaniem oraz naznaczeniem zbrodnią. Nie ma zatem zbrodni bez kary. Za grzechy ukarani zostają także ludzie, którzy dopuścili się rozpusty, gdyż Bóg sprowadził na nich potop. Ta sytuacja wiąże się także z nagrodą dla jedynego sprawiedliwego – Noego, który ocalał dzięki ingerencji Boskiej. Motyw kary pojawia się także w opowieści o wieży Babel, gdyż ludzie zostają ukarani za swą pychę i zuchwalstwo. Opis biblijnej wieży Babel stanowi także wyjaśnienie różnorodności języków, którymi posługują się ludzie. Księga Rodzaju opisuje także losy Abrahama, którego wiara była tak duża, ze gotów był poświęcić życie swego jedynego, długo wyczekiwanego syna, dla Boga. Jego wierność łączy się zatem z cierpieniem, które jednak zostaje nagrodzone ocaleniem Izaaka oraz obietnicą licznego potomstwa. Rozwiń więcej
Pytanie, kto napisał Księgę Rodzaju, jest tematem złożonym. Zgodnie z tradycją religijną za tradycyjnego autora całego Pięcioksięgu, łącznie z Księgą Rodzaju, uważa się Mojżesza. Jednak współczesne studia biblijne kwestionują to wyjątkowe przypisanie autorstwa.
autorstwo tekstów biblijnych Była to wielka tajemnica, ponieważ jest tak mało źródeł na ten temat, że trudno jest z całą pewnością poznać każdego z autorów składających się na religijne teksty Biblii. Ze wszystkich autorstwa ważne jest, aby wiedzieć, że z Genesis, ponieważ bycie pierwsza księga Biblii bardzo ważne jest poznanie autorstwa tekstu, który rozpoczyna religię. Z tego powodu w tej lekcji od PROFESORA zamierzamy Cię odkryć kto napisał genezę. Genezato jest pierwsza z książek składających się na Pięcioksiąg, będąc zatem pierwszym z tekstów religijnych składających się na Biblia. Genesis jest częścią Stary Testament, będąc pierwszą z dwóch części składających się na Biblię i przedstawiającą fakty przed narodzeniem Jezusa. Genesis zaczyna się od rozmowy o by pochodzenie wszechświata, wyjaśniając, że na początku nic nie istniało i to Bóg przez cały tydzień stworzył wszystko, co istnieje na naszej planecie. Księga Rodzaju w tej pierwszej części codziennie komentuje to, co zostało stworzone, najwyraźniej jest to element napisany a posteriori, ponieważ niemożliwe jest, aby autor był obecny przy tworzeniu wszechświata. Następnie Genesis mówi o Adam i Ewa, pierwsi osadnicy świata i jak ich grzechy były przyczyną wypędzenia istot ludzkich z raju. Następnie tekst mówi o ich następcach, braciach Kainie i Ablu. Po skomentowaniu życia różnych postaci, Księga Rodzaju kontynuuje opowiadanie o dwóch działaniach Boga przeciwko ludziom, będącym uniwersalna powódź w której jedynym ocalałym był Noe i jego rodzina, a z drugiej strony Wieża Babel w którym Bóg ukarał ludzi za ich pychę. I wreszcie Księga Rodzaju mówi o osobie najbardziej wiernej Bogu, zwanej Abrahamem, oraz o życiu jego potomków. Obraz: Udostępnianie slajdów Aby kontynuować tę lekcję, musimy porozmawiać o różnych istniejących teoriach kto napisał genezę, ponieważ nie istnieje brak dowodów o prawdziwej tożsamości autora, a zatem teologowie i uczeni od lat stawiają hipotezy na potwierdzenie autorstwa tak ważnego dzieła, jakim jest Księga Rodzaju. W ostatnich latach pojawiło się wiele teorii, które wywarły największy wpływ i są najbardziej akceptowane przez społeczność, o których musimy rozmawiać. pierwsze źródło gdzie powinniśmy się udać, aby spróbować poznać autora? Sam Genesis, sprawdzić, czy w piśmie jest jakiś element, który pozwala nam poznać autorstwo. Pierwszą rzeczą, jaką możemy wydobyć z pracy jest to, że nie jest ona podpisana, czyli w żadnej części tekstu nie znajdziemy choćby wzmianki o autorze. To może oznaczać, że żaden ze znaków w tekście napisał Genesis, dzięki czemu mógł odrzucić ludzi z tekstów religijnych, takich jak Noe czy Abraham, z których z pewnością nie mamy wystarczających źródeł, by sądzić, że były prawdziwe, a nie tylko postacie stworzone dla niego tekst. Z drugiej strony wydaje się jasne, że autor nie był współczesny faktom, a przynajmniej nie wszystkie z nich, ponieważ u początków świata był tylko Bóg, a zatem żaden z nich Postacie pojawiające się w tekstach biblijnych mogą być obecne w tej części historii religii. Być może część Księgi Rodzaju została napisana przez współczesnych wydarzeń, które są opowiadane, ale niemożliwe, aby jeden autor mógł opowiedzieć o stworzeniu z jego osobistego doświadczenia. Nowe hipotezy na temat tego, kto napisał Księgę Rodzaju Przez cały XX wiek prowadzono liczne prace hipotetyczne mające na celu poszukiwanie prawdziwego autorstwa Księgi Rodzaju. Wszystkie te prace koncentrowały się na tym, że Genesis należy postrzegać jako: kompilacja różnych tekstów a nie tylko zbiór napisany przez tę samą osobę, więc możemy powiedzieć, że zgodnie z tą myślą nie ma jednego autora, ale że jest to zestaw wielu różnych autorów. Uważa się, że były to różne teksty pochodzenia żydowskiego pisane przez różne osoby, a ponadto na przestrzeni wieków przeszli wiele przeróbek, będąc tym, co nazywamy Genesis tekstem, który wyłonił się z kompilacji wszystkich tych rozdziałów. Z drugiej strony jest wersja tradycyjnal, tę, która była przekazywana przez wieki i której większość postaci broni najbardziej religijny, będąc tym, który mówi, że Księga Rodzaju podobnie jak reszta dzieł składających się na Pięcioksiąg Byli napisany przez Mojżesza. Jest to bronione na stanowisku, że komunikacja między Mojżeszem a Bogiem mogłaby prowadzić do wiedzy o pochodzeniu świata i innych opowieści na długo przed narodzinami Mojżesza. O tym wszystkim możemy porozmawiać trzy główne teorie O autorze Genesis: Anonimowy autor, którego nie znamy Autorem jest Mojżesz I wreszcie najbardziej broniony, czyli ten, który mówi o licznych autorach, których teksty zlały się z upływem czasu.
ZtZc, s.35. T.Jelonek, Biblijna historia zbawienia, s. 23-28. Słowo "kerygma" w Nowym Testamencie oznacza głoszenie Ewangelii, nauczanie, nawoływanie. Strona katechetyczna KERYGMA jest próbą włączenia środków informatyki w dzieło głoszenia Ewangelii, zwłaszcza w ramach szkolnej katechezy. Serwis ten jest wspólnym dziełem Uczniów
Wielu duchownych, autorów, a nawet profesorów seminariów duchownych opiera się na "hipotezie dokumentacyjnej JEDP" przy wyjaśnianiu, jak została napisana Księga Rodzaju. Wedle tej koncepcji przez wiele stuleci opowieści w niej zawarte przekazywano z ust do ust, zwykle z upiększeniami lub opuszczeniami, i nie były one zapisane przez długi czas po zajściu opisywanych zdarzeń. Oczywiście, idea ta nie zachęca do zaufania w dosłowną dokładność ujęcia z Księgi Rodzaju. Dlatego popierają ją teologowie o nastawieniu liberalnym. W przeciwieństwie do niej teoria tabliczkowa sugeruje, że fragmenty Księgi Rodzaju zostały początkowo zapisane na glinianych tabliczkach przez ludzi, którzy osobiście doświadczyli opisywanych zdarzeń. Tabliczki te zostały później skompilowane przez Mojżesza. Ponieważ oryginalni autorzy byli naocznymi świadkami, ich ujęcia winny być dokładne z historycznego punktu widzenia. Artykuł poniższy krótko opisuje rozwój i implikacje obu tych teorii. Kto napisał Księgę Rodzaju? Założymy, że większość "porządnych konserwatywnych chrześcijan" prawdopodobnie zgadza się, iż Biblia przynajmniej w swoim oryginalnym rękopisie - została natchniona przez Boga i jest prawdą. Nad tym, jak zachodziło owo natchnienie, dyskutowało wielu uczonych i nie będziemy tego tutaj rozważali oprócz stwierdzenia, że podstawa naszej wiary, iż Biblia jest prawdziwym i natchnionym Słowem Bożym, leży w dziele Bożego Ducha Świętego, a nie w osobistej wiedzy ludzkich autorów. Biblia nie jest tylko jakimś starożytnym fragmentem ludzkiej literatury. Powiedziawszy to, pozostaje pytanie "Kim byli ludzcy autorzy? Skąd wiedzieli oni, co pisać? Jak zachowano szczegóły historyczne?" Ograniczymy się tu do przeanalizowania Księgi Rodzaju, którą się najczęściej krytykuje. Pierwsze pięć ksiąg Biblii (Księga Rodzaju, Księga Wyjścia, Księga Kapłańska, Księga Liczb i Księga Powtórzonego Prawa) zbiorowo nazywa się Księgami Zakonu, Torą lub Księgami Mojżesza. Ostatnie cztery mają wiele wersetów, które przypisują je bezpośrednio Mojżeszowi. Ale nie jest on nigdy nawet wspomniany w Księdze Rodzaju. Dlaczego tak jest? Spróbujemy pokazać w tym niewielkim tekście, że istnieje znaczne wewnętrzne świadectwo, iż Księga Rodzaju została faktycznie najpierw napisana we fragmentach, najprawdopodobniej na glinianych tabliczkach, przez wielu różnych ludzi, którzy byli naocznymi świadkami opisywanych zdarzeń. Ludzie ci podpisali swoje imiona u dołu swoich tabliczek, a Mojżesz później skompilował te tabliczki, połączył ich treść w to, co nazywa się "Księgą Rodzaju" Skąd się wziął religijny liberalizm? Dlaczego tak wielu teologów krytykuje prawdziwość Biblii? Czy mają oni jakąkolwiek naukową podstawę dla swych wątpliwości? Wątpliwości na dużą skalę zaczęły się od Hegla (1770-1831), niemieckiego filozofa, który nauczał, że religia, tak jak reszta cywilizacji, rozwijała się stopniowo. Uznał on, że pierwotni "jaskiniowcy" rozpoczęli politeistyczny kult rzeczy ich otaczających. Później stwierdził w ich umysłach wyewoluowały wyższe pojęcia, jak pojęcie Boga najwyższego. Ten odwrót od biblijnego autorytetu znalazł swoją podstawę, gdy w 1830 roku Charles Lyell opublikował Principles of Geology, książkę która pierwsza opisała tzw. kolumnę geologiczną. W kolumnie tej wiek warstwy skalnej był wyznaczany przez typy skamieniałości, jakie się w niej znajdują. Idea ta umożliwiła opublikowanie w 1859 roku znanej książki Charlesa Darwina O powstawaniu gatunków Teoria ewolucji organicznej opanowała wyobraźnię większości uczonych. Nie ma żadnej realnej podstawy, by nie wierzyć w to, co napisano w Biblii. Nigdzie tekst biblijny nie wspomina niczego, co implikuje ewolucję, ani nie udowodniono rozstrzygająco, by jakiś fragment biblijny był błędny. Jedynym powodem, dla którego wątpi się w jasny tekst Biblii, jest wysiłek pogodzenia jej ze świeckim obrazem świata, który odrzuca Boga. Ale większość ewolucjonistycznych uczonych sprzeciwia się równie mocno teistycznemu ewolucjonizmowi, jak i idei cudownego stworzenia. A większość teologów naprawdę nie rozumie zasad ewolucjonizmu - nie uświadamiają oni sobie, że Boga nie można wcisnąć do tej świeckiej teorii. Ta próba kompromisu w rzeczywistości nie przynosi efektu i jest niebezpieczną drogą. Hipoteza dokumentacyjna Teorie takie tworzone są pod wpływem ucznia Hegla, teologa Grafa (1815-1868), oraz jego ucznia, Juliusa Wellhausena (1844-1918). Z pomysłu zaproponowanego najpierw przez Jeana Astruca (1684-1766) rozwinęli oni "hipotezę dokumentacyjną JEDP" wyższej krytyki, według której wczesne części Starego Testamentu nie mogły być napisane w czasach, których dotyczą. Oparli się oni na przekonaniu, że umiejętność pisania nie rozwinęła się aż do ok. 1,000 roku przed Chr. Dlatego błędnie zakładali, że sagi, epika, poezja itd., których później użyto do skompilowania Biblii, były przekazywane ustnie przez całe tysiąclecia. W rezultacie tego założenia stwierdzono, że pierwsze księgi Biblii zostały napisane przez różnych nieznanych nauczycieli w okresie Podzielonego Królestwa, rozpoczynającego się ok. 800 roku przed Chr., i było kontynuowane aż do okresu po Wygnaniu Babilońskim. Księgi te miały być skompilowane lub zredagowane z licznych opowieści lub dokumentów, z których każdy można odróżnić używanym imieniem Boga. Dokument J używał imienia Jahwe, dokument E używał nazwy Elohim, podczas gdy literami D i P oznaczono dokumenty deuteronomiczny i kapłański. Koncepcja ta osłabiła u wielu ludzi zaufanie w autentyczność Biblii. Odkrycia archeologiczne Czy Hegel, Graf, Wellhausen i inni mieli jakieś podstawy dla swojej teorii JEDP? Nie, nigdy nie znaleziono nawet śladu po "dokumentach", o których mówili (Jahwistycznym, Elohistycznym, Deuteronomicznym i Kapłańskim) i nawet za ich czasów istniały odkrycia archeologiczne, zaprzeczające podstawowemu twierdzeniu ich teorii, że nieznane są wczesne pisma. Później uczeni i archeologowie odkryli jeszcze lepsze dowody prawdziwości tezy o historyczności Biblii. Odkryto całe biblioteki i wystarczająco wiele tłumaczeń, by potwierdzić biblijne wydarzenia opisane w historiach o patriarchach. Wiele z tych bibliotek pochodzi z okresu poprzedzającego wiele lat czasy Abrahama. Wykopaliska w Ebla, Mari i Nuzi dostarczyły mocnego potwierdzenia historii Starego Testamentu. Archiwa Mari zawierały faktyczne imiona używane w Biblii Peleg, Terach, Abram, Jakub, Laban i inne. Nie można ich wiązać bezpośrednio z osobami występującymi w Biblii, lecz wykazują one, że imion tych używano w tych wczesnych okresach. Archiwum Nuzi miało ok. 20 tys. tabliczek glinianych; wiele z nich to dokumenty prawne opisujące prawa i zwyczaje tej ziemi. Wyjaśnia to wiele zdarzeń biblijnych, które zwykle wydawały się dla nas dziwne, ale były to po prostu normalne zwyczaje owej epoki. Teoria tabliczkowa W trakcie swojej służbowej podróży po Mezopotamii, gdzie miały miejsce najwcześniejsze wydarzenia opisane w Biblii, komandor lotnictwa, Wiseman, zainteresował się archeologią tego obszaru, a szczególnie wieloma starożytnymi glinianymi tabliczkami, datowanymi na okres długo przed czasami Abrahama. Odkrył on, że zawierają one klucz do oryginalnych pism wczesnej Biblii, a zwłaszcza do Księgi Rodzaju. Książkę na ten temat opublikował on w 1936 roku. Później jego syn, profesor asyriologii, Wiseman, uaktualnił i zrewidował książkę swego ojca. [1] Odkrył on, że większość starych glinianych tabliczek miała "zwroty kolofonowe" na końcu; nazywały one autora lub właściciela tabliczki; zawierały słowa pozwalające zidentyfikować temat, a często też jakiś rodzaj datowania. Jeśli wiele tabliczek było powiązanych, to istniały także linie wiążące jedną tabliczkę z następną. Wiele z tych dawnych zapisów związanych było z historiami rodzinnymi i pochodzeniem, co widocznie było bardzo ważne dla starożytnych ludzi. Wiseman zwrócił uwagę na podobieństwo wielu z nich do fragmentów z księgi Rodzaju. Liczni uczeni zauważyli, że Księga Rodzaju jest podzielona na fragmenty oddzielone przez zwroty przetłumaczone jako "oto pokolenia...". Hebrajskim słowem używanym na "pokolenia" jest toledoth, co znaczy "historia, zwłaszcza historia rodzinna (...) historia ich pochodzenia". [2] Większość uczonych uznała, że te "zwroty toledothu" muszą być ważne, ale błędnie założyła, że są one wprowadzeniem do tekstu, który po nich następuje. (Liczne współczesne tłumaczenia nawet zniekształcają te zwroty.) [3] Doprowadziło to do poważnych pytań, ponieważ w licznych przypadkach nie wydają się one pasować. Na przykład Księga Rodzaju 37:2 rozpoczyna się od słów "A Jakub mieszkał w ziemi chananejskiej, w której ojciec jego był gościem. A te są dzieje jego". Ale od tego miejsca dalej tekst opisuje Józefa i jego braci, i prawie nic nie mówi o Jakubie, który był centralną postacią w poprzednim fragmencie. Jednak Wiseman widział, że kolofony na starożytnych tabliczkach zawsze znajdowały się na końcu, a nie na początku. Zastosował tę ideę do zwrotów toledothu w Księdze Rodzaju i odkrył, że w każdym przypadku od razu przynosi to sensowny wynik. Tekst, znajdujący się bezpośrednio przed zwrotem "Oto są pokolenia...", zawierał informację o zdarzeniach, o których wiedziała osoba wymieniona w tym zwrocie. Albo, mówiąc to jeszcze inaczej, Księga Rodzaju składa się ze zbioru tabliczek, z których każda została napisana przez faktycznego naocznego świadka zdarzeń w niej opisanych. Tabliczki te zostały w końcu skompilowane przez Mojżesza. Zebrano dotąd wystarczające potwierdzenie archeologiczne, by historycy uważali dziś Stary Testament, a przynajmniej tę jego część po jedenastym rozdziale Księgi Rodzaju, za historycznie poprawny. Wydaje się być czymś dziwnym, że profesorowie z seminariów duchownych często nadal uczą teorii starej "wątpliwej krytyki", chociaż zdyskredytowano już powszechnie podstawę, na której była ona oparta. Tabliczka nr Wiersz początkowy Wiersz końcowy Właściciel lub autor 1 Rdz 1:1 Rdz 2:4a sam Bóg (?) 2 Rdz 2:4b Rdz 5:1a Adam 3 Rdz 5:1b Rdz 6:9a Noe 4 Rdz 6:9b Rdz 10:1a Sem, Cham i Jafet 5 Rdz 10:1b Rdz 11:10a Sem 6 Rdz 11:10b Rdz 11:27a Terach 7 Rdz 11:27b Rdz 25:19a Izaak 8 Rdz 25:12 Rdz 25:18 od Ismaela do Izaaka 9 Rdz 25:19b Rdz 37:2a Jakub 10 Rdz 36:1 Rdz 36:43 od Ezawa do Jakuba 11 Rdz 37:2b Wj 1:6 12 synów Jakuba Aby zilustrować, jak to wszystko funkcjonuje, przyjrzyjmy się każdej z tabliczek i zobaczmy, czy teoria ta ma sens. Tabliczka nr 1 rozpoczyna się od pierwszego wersetu Księgi Rodzaju i kończy się zwrotem toledothu w Rodz. 2:4a: "Te są dzieje nieba i ziemi (...)" [4] Powinienem tu zaznaczyć, że następująca dalej analiza oparta jest o mocne moje przekonanie, że sześć dni stworzenia to dosłowne 24-godzinne dni, jak stwierdzają jasno słowa użyte w Biblii. Na pierwszej z tabliczek nie ma imienia autora w zamykającym wersecie. Kto mógłby posiadać osobistą znajomość tego, co zostało napisane? Tylko sam Stwórca. Bóg mógł to napisać Swoimi palcami (w taki sposób, jak według Księgi Wyjścia 31:18 napisał dwie tablice kamienne). Myślę, że jest równie możliwe, iż ustnie podyktował ją Adamowi. Jednocześnie mógł jej użyć do uczenia Adama pisania. Bez względu na to, jak dokładnie było, Bóg był osobiście autorem tej pierwszej tabliczki, faktycznego ujęcia stworzenia. Tabliczka nr 2 rozpoczyna się od następnej części, Rodz. 2:4b: "gdy były stworzone w dzień, w którym uczynił Pan Bóg niebo i ziemię..." [5] Zamykający toledoth znajduje się w Rodz. 5:1a: "To jest księga pokoleń Adama" Wielu ma mętlik w głowie w rezultacie tego, co im powiedziano o dwu różnych opisach stworzenia, jakie mają się znajdować w pierwszych dwu rozdziałach. Możemy jednak zobaczyć, że niesłusznie. Rozdział 1 jest jedynym "opisem stworzenia", ponieważ daje on szczegółowy zapis stwórczych działań Boga. Rozdział 2 nie próbuje powiedzieć "Zdarzyło się to, a potem tamto". Jest to tylko pochodzące od Adama ujęcie swojego pochodzenia, napisane z jego punktu widzenia. Wspomniany mętlik powstaje wskutek swoistych cech słów. Ujawniają się one w niektórych językach. Język angielski [i polski] ma określone czasy przeszły, teraźniejszy i przyszły dla czasowników, ale hebrajski (język Księgi Rodzaju) tej cechy nie ma. W hebrajskim względne relacje czasowe muszą być określone na podstawie kontekstu, a nie na podstawie samych użytych słów. W tabliczce nr 1 (Rodz. 1:1-2:4a) relacje czasowe są dokładnie określone stworzenie zwierząt lądowych i ludzi miało miejsce szóstego dnia i w wypowiedzianym porządku (najpierw zwierzęta, potem mężczyzna i kobieta). Tabliczka ta jest napisana z punktu widzenia Stwórcy (jest to Jego tabliczka) i daje dokładny zarys tego, co robił. Ale na tabliczce nr 2 (Rodz. 2:4b-5:1a) nie ma żadnych elementów dotyczących czasu. Została ona napisana z odmiennego punktu widzenia (myślę, że przez samego Adama) i opisuje zdarzenia tak, jak on je widział. Najpierw opisał krótko teren wokół siebie (w Rodz. 2:4b-2:15) oraz pouczenia i daną od Boga obietnicę otrzymania pomocy w postaci kobiety. Powiedział wtedy o olbrzymim zadaniu, jakie mu Bóg zlecił (nazwanie zwierząt) i o tym, jak tego dokonał. Wersety te pokazują, że Adam musiał był bardzo inteligentną osobą i znającym się na rzeczy taksonomistą, nie zaś pozbawionym wiedzy "jaskiniowcem", jak to sobie niektórzy wyobrażają. Hebrajskie słowa w Księdze Rodzaju 2:19 można tak przetłumaczyć: "Utworzył więc Pan Bóg z ziemi wszelkie dzikie zwierzęta..." (Nowy Przekład) (czas przeszły). Wydaje się, że Adam po prostu wstawił wersety 19 i 20 (o nazywaniu zwierząt) w tym miejscu dla swojej wygody, a nie po to, by wskazywać kolejne działanie. W ten sposób mógł on przejść do ważniejszej sprawy ustanawiania ludzkiego domu, rodziny i wzrostu liczebnego ludzi. W Rodz. 2:21-25 użył reminiscencji, chwytu literackiego, by opisać powstanie niewiasty (co nastąpiło wcześniej w dniu szóstym tygodnia stworzenia), i gładko przeszedł do opowieści o ich wspólnym działaniu. Niestety, ich pierwsze działanie, jakie opisał, dotyczyło pierwszego grzechu na świecie oraz jego strasznych konsekwencji. Jeśli to wyjaśnienie nie jest prawdziwe, to musimy uznać rozdział 2 za dalszy opis, niezgodny z rozdziałem 1. Mamy w ten sposób trudną do wyjaśnienia sytuację: w 2:18 Bóg obiecał Adamowi pomoc, wówczas w 2:19 stworzył zwierzęta i nakazał Adamowi nazwać je tak, jak gdyby jedno z tych zwierząt mogło być ową pomocą. A kiedy tak się nie stało, dopiero wówczas Bóg stworzył kobietę. Brzmi to tak, jak gdyby Bóg naprawdę nie wiedział, co robi co jest nie do przyjęcia! Zmienia to także kolejność stwarzania przez Boga w dniu szóstym gdyż najpierw miałby on stworzyć mężczyznę, potem zwierzęta ziemne, a dopiero potem kobietę. Gwałci to kolejność opisaną w 1 rozdziale Księgi Rodzaju, w którym kolejność wydarzeń w czasie jest wyraźnie określona. Ale teraz ktoś może zapytać: "Dlaczego tabliczka ta kończy się w środku wersetu i w tym samym środku zaczyna się następna tabliczka. Dlaczego każda tabliczka nie kończy się na końcu wersetu"? Jest to interesująca kwestia, dla której jak myślę istnieje też dobra odpowiedź. Oryginalny tekst został napisany po prostu literami paleohebrajskimi, bez żadnej interpunkcji, a więc tekst ten nie miał podziału na rozdziały i wersety te pojawiły się dopiero w tłumaczeniu znanym jako Biblia Genewska, w 16 wieku. Tłumacze Biblii Genewskiej nie rozumieli słowa "toledoth" i nie rozpoznali struktury tabliczkowej. Dopiero na początku 20-go wieku starożytne biblioteki w Nuzi dostarczyły klucza do tej zagadki. Niestety, w naszych Bibliach występuje ta pochodząca z późniejszych epok myląca struktura wersetów. Tabliczka nr 3 zaczyna się od Rodz. 5:1b: "W dzień, w którym stworzył Bóg człowieka, na podobieństwo Boże uczynił go" Kto to napisał? Patrzmy naprzód na następne wystąpienie zwrotu "... pokolenia xxx" Zwrot toledothu znajduje się w Rodz. 6:9a "Te są pokolenia Noego" Tak więc tabliczka ta, dająca genealogię od Adama do Noego oraz pierwsze przykazania Boga dla Noego, została napisana przez tego człowieka, który z logicznego punktu widzenia powinien ją napisać przez samego Noego. Przejdźmy teraz do tabliczki nr 4, która zaczyna się od Rodz. 6:9b "Noe był mężem sprawiedliwym i doskonałym wśród pokoleń swoich (...)" Zobaczymy później, że był to otwierający werset połączonych dzienników synów Noego Sema, Chama i Jafeta. Czy mieli lepszy sposób rozpoczęcia swojej części od wspomnienia ojca? Jest to ten fragment, który opisuje Wielki Potop oraz doświadczenia z rocznego pobytu na arce, wypełnionej dziwnym ładunkiem złożonym ze zwierząt. Liczne miejsca wydają się tu powtórzeniami. Rodz. 6:11, 6:12-13 i 6:17 mówią prawie to samo dlaczego? To samo jest z Rodz. 7:18, 7:19 i 7:20. Wielu ludzi zastanawiało się nad tym, ale kiedy zobaczymy, że były to naprawdę trzy oddzielne pamiętniki, połączone prawie tysiąc lat później przez Mojżesza, to nabiera to sensu. To łączne autorstwo występuje w zwrocie toledothu, znajdującym się w Rodz. 10:1a "Ci są potomkami synów Noego: Sema, Chama i Jafeta" Zauważmy na marginesie, że nie są oni tu wymienieni w chronologicznej kolejności. Rodz. 9:24 mówi, że Cham był najmłodszy, a Rodz. 10:21 mówi, że Jafet był najstarszy. A więc Sem musiał urodzić się po Jafecie, a przed Chamem. Następną opowieść podejmuje sam Sem. Tabliczka nr 5 rozpoczyna się od Rodz. 10:1b "a narodzili się im synowie po potopie" Sem żył około 500 lat po potopie i prześledził głowy wszystkich rodzin, jakie powstały w świecie po tym wydarzeniu. Ten fragment podaje tzw. "Tabelę Narodów" oraz rozproszenie się ludzi pod wieżą Babel. Kończący zwrot toledothu w Rodz. 11:10a brzmi tak: "Te są pokolenia Sema" Tabliczka nr 6 rozpoczyna się od Rodz. 11:10b "Semowi było sto lat, kiedy zrodził Arfaksada [Arpachszada], w dwa lata po potopie" Wymienia ona wielu potomków aż do Teracha i jego trzech synów, Abrama, Nachora i Harana. Końcowy zwrot toledothu znajduje się w Rodz. 11:27a "A Tarego [Teracha] pokolenia są te" Kto więc był autorem tej krótkiej tabliczki? Musiał to być Terach. Tabliczka nr 7 jest dużo dłuższa niż te, które przeanalizowaliśmy. Zaczyna się od Rodz. 11:27b: "Tare [Terach] zrodził Abrama, Nachora i Arana [Harana]" Głównym bohaterem tego fragmentu jest Abraham, co prowadzi wielu ludzi do zastanawiania się, dlaczego tabliczki tej nie nazwano tabliczką Abrahama, lecz Izaaka? Nowe rozumienie tabliczek pozwala dojrzeć prostą odpowiedź: Abraham nie napisał tej części zrobił to jego syn, Izaak. Imię Izaaka znajduje się w zwrocie toledothu w Rodz. 25:19a: "Te są pokolenia Izaaka, syna Abrahamowego" W Rodz. 25:12-18 znajdujemy odejście od typowego "wzorca tabliczkowego". Jest to faktycznie krótka "podtabliczka" wymieniająca synów Izmaela. (Nazwałem to Tabliczką nr 8 na wcześniej podanym wykresie.) Jak znalazła się ona w środku tabliczki Izaaka? Spójrzmy na Rodz. 25:8-9. Widzimy, że Abraham zmarł, a jego dwaj synowie, Izaak i Izmael, wspólnie pochowali go. W tym czasie Izaak musiał otrzymać informację na temat rodziny Izmaela (czy to kopiując jego dziennik, czy po prostu zadając pytania i zapisując, co Izmael mówił). Dodał on to na końcu swojego dziennika. Ten krótki fragment nie ma toledothu, ale tylko zwrot wprowadzający w Rodz. 25:12. Dziennik Jakuba jest podstawą dla Tabliczki nr 9, która zaczyna się w Rodz. 25:19b: "Abraham zrodził Izaaka. Ten mając lat czterdzieści lat, pojął za żonę Rebekę (...)" Widzimy, że Jakub w naturalny sposób rozpoczął od wspomnienia swego dziadka, a potem ojca i matki. Trzon dziennika Jakuba rysuje skomplikowaną opowieść o jego duchowym wzroście od oszusta aż do końcowego zmieniającego życie doświadczenia z Bogiem i zmiany imienia na Izrael "przyjaciel Boga". Fragment ten opisuje też narodziny jego dwunastu synów "synów Izraela". Tabliczka nr 10 jest krótką tabliczką jego brata Ezawa, wtopioną w opowieść Jakuba, w Rodz. 36. Prawdopodobnie nastąpiło to w bardzo podobny sposób do wspomnianego wyżej przypadku Izmaela. Spójrzmy na Rodz. 35:29. Izaak zmarł, a jego synowie, Ezaw i Jakub, pochowali go. Musiał to być czas, gdy Jakub dowiedział się o wszystkich swoich kuzynach. Mogę sobie wyobrazić ich rozmowę po pogrzebie. "Ej, bracie rzekł Jakub opowiedz mi o swoich dzieciach i o ich dzieciach. Co się z tobą działo?" Jakub musiał zaraz zapisać to, co Ezaw powiedział mu o swojej wielkiej rodzinie. Końcowy zwrot (czyli toledoth) Tabliczki nr 9 Jakuba znajduje się w Rodz. 37:1-2 "A Jakub mieszkał w ziemi chananejskiej, w której ojciec jego był gościem. A te są dzieje jego" Ostatnia tabliczka, Tabliczka nr 11, zaczyna się w Rodz. 37:2b "Józef, gdy miał szesnaście lat (...)" [6] Wielu zostało zmylonych wierszem Rodz. 37:2. Zaczyna się on "A Jakub mieszkał w ziemi chananejskiej, w której ojciec jego był gościem. A te są dzieje jego" i bezpośrednio potem zaczyna mówić o Józefie. Przez następnych dwanaście rozdziałów Jakub nie odgrywa większej roli. Ale to jest jeszcze jeden przypadek, kiedy teoria tabliczkowa wyjaśnia to, co długo stanowiło wielką zagadkę. Ten wiersz, Rodz. 37:2, powinien zostać podzielony, by stało się jasne, że pierwszą jego część napisał Jakub, a drugą Józef. Zawartość tabliczki Józefa jest bardzo ważna w historii ludu Biblii. Józef został zabrany do Egiptu jako niewolnik, w czasie następnych dwunastu lat wyrósł na drugiego pod względem władzy człowieka w Egipcie. Dalszy rozwój wydarzeń doprowadził do przeniesienia się także i jego rodziny do Egiptu, gdzie oni i ich potomkowie spędzili kilkaset lat. Ostatni fragment tabliczki opisuje śmierć jego ojca, Jakuba. Ale Księga Rodzaju kończy się nie mówiąc nic o śmierci Józefa i nie znajdujemy w niej żadnego rodzaju zwrotu toledothu. Dlaczego? To tylko przypuszczenie, ale myślę, że Wyjś. 1:6 "A gdy umarł on i wszyscy bracia jego, i całe owo pokolenie (...)" mogłoby stanowić takie zakończenie. Może być ono dodane przez Mojżesza, gdy odziedziczył wszystkie tabliczki i zaczął je łączyć ze sobą. Ostatnie rozdziały musiały być napisane głównie przez Józefa, ale z oczywistych względów nie mógł on donieść o swojej własnej śmierci. Te kilka dalszych wierszy mogło być napisanych przez któregoś z jego braci. Z jakiego materiału były zrobione tabliczki? Wszystkie oryginalne tabliczki zostały dawno temu i całkowicie utracone, nie wiemy więc nic, z czego były zrobione. Wszystko, co napisałem powyżej, pochodzi ze świadectwa tekstu, nie zaś z fizycznych szczątków. Ze starożytnej biblioteki w Nuzi wiemy, że powszechnie używano glinianych tabliczek, przynajmniej od czasów Abrahama. Przetrwały one ponad 4,000 lat i nadal można je czytać w dzisiejszych muzeach. Glina jest z pewnością najbardziej prawdopodobnym materiałem dla wczesnych tabliczek biblijnych. Jednak, gdy potomkowie Jakuba opuścili Egipt w połowie 15 stulecia przed Chr., Bóg wypisał Dziesięcioro Przykazań na górze Synaj na kamiennych tablicach. Kamień to również możliwy materiał dla tabliczek Księgi Rodzaju. Większość z zachowanych informacji na temat wczesnego Egiptu jest wykuta w kamieniu, z którego zbudowane są różne budowle (więc nie można tej informacji przenosić). Ale kamień jest cięższy i trudniejszy do obróbki. Później używano także papirusu i pergaminu (cienkiej skóry owczej), w Egipcie i gdzie indziej. Zwoje znalezione w jaskiniach nad Morzem Martwym w połowie 20 wieku były z tego materiału i przetrwały 2,000 lat. Ale nie wiem, czy istnieje jakiekolwiek świadectwo, że używano ich przed połową drugiego tysiąclecia przed Chr. Myślę, że przypuszczalnie Mojżesz połączył wszystkie te tabliczki w jeden długi zapis, zwój lub księgę, w trakcie 40-letniej tułaczki po pustyni opisanej w Księdze Wyjścia i Księdze Liczb. Myślę też, że prawdopodobnie użył pergaminu, gdyż papirus był rzadkością na Synaju, a Izraelici mieli wiele owiec, tak więc pergmin mogli łatwo otrzymać. Pierwszych pięć ksiąg Biblii Rodzaju, Wyjścia, Kapłańska, Liczb i Powtórzonego Prawa tradycyjnie nazywa się Księgami Mojżesza i cytowany on jest w czterech ostatnich jako autor. Nigdzie jednak nie jest powiedziane, że Mojżesz napisał Księgę Rodzaju, choć istnieje rozsądne przypuszczenie, że ułożył on tę księgę z wcześniej istniejących tekstów. Podsumowanie Księga Rodzaju jest ujęciem historycznym, nie alegorią. Jej dokładność jest zapewniona przez natchnienie płynące ze strony Ducha Świętego. Myślę, że jej szczegóły najlepiej wyjaśnia teoria tabliczkowa, gdyż dostarcza zadowalającego wyjaśnienia wszystkich szczegółów, nie gwałcąc przy tym żadnego znanego faktu. Zgodna jest ona z Pismem Świętym i dodaje mu autentyczności twierdząc, że Księga Rodzaju składa się z ujęć, pochodzących od naocznych świadków. Myślę, że teoria ta jest prawdziwa. Lepiej po prostu wierzyć w dokładne nauczanie Biblii, skoro to Bóg ją natchnął. Postępowanie przeciwne jest obrazą dla jej Autora, Stwórcy-Boga. Curt Sewell Przypisy [1] Wiseman, Ancient Records and the Structure of Genesis, Thomas Nelson, Inc., Nashville 1985. [2] Wiseman, dz. cyt., s. 62. Wiseman cytował te słowa za pionierskim badaczem języka hebrajskiego, Genesiusem. [3] Przyp. tłumacza: Z tego właśnie względu cytaty biblijne podaję za Biblią Wujka, a nie na przykład za Biblią Tysiąclecia. Ta ostatnia odbiega od oryginału, gdyż przekłada tak te zwroty, by pasowały do wcześniejszej koncepcji tłumacza (np. "oto są dzieje", "oto są potomkowie", "oto historia potomków" itp.). [4] Przyp. tłumacza: Z tego właśnie względu cytaty biblijne podaję za Biblią Wujka, a nie na przykład za Biblią Tysiąclecia. Ta ostatnia odbiega od oryginału, gdyż przekłada tak te zwroty, by pasowały do wcześniejszej koncepcji tłumacza (np. "oto są dzieje", "oto są potomkowie", "oto historia potomków" itp.). [5] "W dniu, kiedy Pan Bóg uczynił ziemię i niebo..." (NP). [6] Przyp. tłumacza: Inne tłumaczenia mówią, że Józef miał wówczas siedemnaście lat. Źródło: Pierwotna wersja tego artykułu ukazała się w magazynie archeologicznym Bible and Spade Winter 1994, vol. 7, No. 1. Czasopismo to jest publikowane przez Archaeology and Biblical Research, 31 East Frederick St., Suite 468, Walkersville, Md 21793-8234. Wersja stanowiąca podstawę dla niniejszego przekładu pochodzi z października 1998 roku i jest maszynopisem przysłanym przez Autora do redakcji Na Początku... Z języka angielskiego za zgodą Autora tłumaczył Mieczysław Pajewski. Miesięcznik Na początku..., Rok 6, nr 1(112), s. 2-14, 1999 r.
Kto napisał tę księgę? Autor tej księgi, określany przez biblistów mianem "kronikarza", pozostaje anonimowy. Tradycja żydowska utrzymuje, że 1 i 2 Księgę Kronik – początkowo (podobnie jak Księgi Samuela i Księgi Królewskie) stanowiące jedną całość – napisał Ezdrasz. W tekście jednak nie znajdujemy poszlak, które by pozwoliły z całą pewnością ustalić, kto
Kto napisał tę księgę?W księgach Starego Testamentu rzadko pojawia się imię autora, a więc, starając się ustalić, kto je napisał, musimy sięgnąć do innych źródeł. Tradycja żydowska − podobnie jak inni autorzy biblijni − jako autora całego Pięcioksięgu, czyli pierwszych pięciu ksiąg Starego Testamentu, podaje Mojżesza, proroka i wybawcę Izraela. Wykształcenie, jakie otrzymał na dworze faraona (Dz 7,22), a także jego niezwykle bliski kontakt z Bogiem, czynią to założenie jak najbardziej wiarygodnym. Sam Jezus potwierdził autorstwo Mojżesza (J 5,45-47), podobnie jak współcześni Mu uczeni w Piśmie i faryzeusze (Mt 19,7; 22,24).Nazwa pierwszej księgi – która w Septuagincie (najdawniejszym przekładzie Starego Testamentu na grekę) nosi nazwę Genesis – pochodzi od hebrajskiego słowa toledot. Słoto to oznacza “początek, pochodzenie”1 lub też “pokolenie”. To właśnie początki ludzkości oraz pochodzenie narodu izraelskiego są głównym tematem spisał Księgę Rodzaju dla ludu Izraela, który wyprowadził z niewoli w Egipcie i poprowadził z powrotem do ziemi ojców. Księga Rodzaju to dzieje życia owych przodków, zawiera opisy ich pochodzenia, wędrówek i zawartych z Bogiem przymierzy. Ponieważ wydarzenia przedstawione w pozostałych częściach Pięcioksięgu są wypełnieniem obietnic Bożych zawartych w Księdze Rodzaju, opowiadania o dokonaniach ich praojców miały stanowić zachętę dla stojących u wrót Ziemi Obiecanej jakich okolicznościach powstała?Pierwszych jedenaście rozdziałów Księgi Rodzaju odtwarza najstarsze dzieje ludzkości. Po opisie potopu, uwaga autora zaczyna skupiać się na relacjach pomiędzy Bogiem i pewną rodziną zamieszkującą tereny Mezopotamii. Głową owego rodu był Abram, nazwany później Abrahamem. Akcja rozpoczyna się nad rzeką Eufrat (teren dzisiejszego Iraku), po czym przenosi się na obszar dzisiejszej Syrii, by następnie przesunąć się dalej na południe do Kanaanu (współczesny Izrael) i Rodzaju obejmuje największy przedział czasowy w całym Piśmie Świętym, dłuższy niż wszystkie pozostałe księgi Biblii razem wzięte! Chociaż pierwsze jedenaście rozdziałów nie podaje precyzyjnie, jakiego okresu czasu dotyczą wydarzenia w nich opisane, początek historii Abrama możemy już w miarę precyzyjnie datować na około 2091 r. przed Chr. (Rdz 12,1). Księga kończy się opisem śmierci Józefa w Egipcie, około roku 1805 przed Chr. (Rdz 50,26).Dlaczego Księga Rodzaju odgrywa tak ważną rolę?Pierwsi odbiorcy Księgi Rodzaju cenili ją przede wszystkim jako kronikę dziejów ich ojczystego narodu. Opowiadała o tym, jak Bóg stworzył świat i jak zajmował się sprawami całej ludzkości, dopóki nie nawiązał wyjątkowej relacji z ich praojcem Abrahamem. Księga Rodzaju dokumentowała wspaniałe obietnice, jakie Bóg złożył Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi, obietnice dotyczące również ich potomków. Dla uciskanych Hebrajczyków, wyglądających powrotu do Ziemi Obiecanej, było to źródłem pociechy i późniejszych odbiorców Księga Rodzaju stanowiła szczegółowe tło dla reszty Biblii. To właśnie tutaj poznajemy starożytną historię i geografię, po raz pierwszy spotykamy ważne postacie i czytamy o wydarzeniach wspomnianych wielokrotnie w dalszych częściach Biblii. Co jednak ważniejsze, Bóg, komunikując się z ludźmi, objawia wiele aspektów swojego charakteru. Dowiadujemy się o tym, skąd wziął się grzech, o jego niszczycielskim wpływie na ludzkość i wreszcie o Bożym planie odkupienia tego grzechu przez jego Syna, mającego się narodzić wśród ludu Izraela (Rdz 3,15; 22,18; 49,10).Jakie jest główne przesłanie księgi?Biblia składa się z dwóch zasadniczych części − Starego i Nowego Testamentu. Słowo testament to inne określenie dla słowa przymierze. W Księdze Rodzaju przymierza odgrywają ważną rolę, ponieważ wyznaczają ramy dla relacji między Bogiem a Jego ludem na różnym etapie dziejów. Grzech zburzył doskonały pokój pomiędzy Bogiem i ludzkością (Rdz 3), i w miejsce błogosławieństwa, które Bóg zaplanował dla ludzi, pojawiło się brzemię przekleństwa. Jednak Bóg ustanowił swój plan odkupienia i błogosławieństwa poprzez przymierza zawarte z Abrahamem (Rdz 12,1-5), przypieczętowane z Izaakiem (Rdz 26,1-35), a wreszcie potwierdzone Jakubowi (Rdz 28,1-22). Obietnice te odnoszą się także do Izraelitów w Egipcie, ale też i do późniejszych pokoleń. Księga Rodzaju przygotowuje więc grunt pod resztę Bożego planu odkupienia świata poprzez Jego Syna, Jezusa to odnieść do siebie?Tracąc z oczu szerszy kontekst, łatwo się pogubić w genealogiach i opisach zawartych w Księdze Rodzaju. A więc czytając tę księgę, miej przede wszystkim na uwadze charakter i plany Boga, a nie tylko dokonania konkretnych ludzi. Gdybyś był Izraelitą właśnie wyswobodzonym z niewoli i po raz pierwszy słuchałbyś tych opowieści, czy nie zachwyciłby cię opis Bożej potęgi objawionej podczas stworzenia? Czy nie zaskoczyłby cię gniew Boga z powodu grzechu pierwszych ludzi? Czy nie zadziwiłby cię sposób, w jaki Bóg wypełniał swoje obietnice? Pamięć o Bożych dziełach budzi podziw i nadzieję. Te starodawne opowieści niosą ponadczasowe przesłanie: Bóg jest potężny, wierny i sprawiedliwy. On pragnie błogosławić każdemu człowiekowi i całemu stworzeniu. Nadejdzie dzień, kiedy Stwórca przywróci wszystko do pierwotnej harmonii.
Polish English Contextual examples of "Księga Rodzaju" in English These sentences come from external sources and may not be accurate. bab.la is not responsible for their content. Księga Rodzaju , rozdział 1, wers 26, gdzie Bóg mówi o warzywach i nasionach, i jeszcze z jedna strofa o warzywach, nie wspomina raczej o mięsie.
Biblia jest zbiorem tekstów religijnych, które są uważane za święte dla judaizmu, chrześcijaństwa i islamu. Pierwsza księga Biblii nazywa się Genesis. Opowiada historię powstania świata i rozwoju cywilizacji ludzkiej. Chociaż istnieje wiele dyskusji na temat tego, kto napisał Księgę Rodzaju, większość biblistów uważa, że został napisany przez Mojżesza. Kim był Mojżesz? Mojżesz był prorokiem hebrajskim żyjącym w XIII wieku Najbardziej znany jest z wyprowadzania Izraelitów z niewoli egipskiej i pomagania im w założeniu własnego narodu w Ziemi Obiecanej. Za autora Tory, czyli pierwszych pięciu ksiąg Biblii, uważa się także Mojżesza. Ponadto Mojżeszowi przypisuje się także napisanie Dziesięciu Przykazań. Jest to zestaw wytycznych etycznych, których nadal przestrzega wielu ludzi. Dlaczego uczeni wierzą, że Mojżesz napisał Księgę Rodzaju? Chociaż nie ma ostatecznego dowodu na to, że Mojżesz napisał Księgę Rodzaju, istnieje kilka czynników, które wspierają tę teorię. Po pierwsze, Księga Wyjścia (napisana przez Mojżesza) wspomina, że Bóg dał Mojżeszowi prawo, które zawiera historię stworzenia. Po drugie, Księga Powtórzonego Prawa (inna księga napisana przez Mojżesza) zawiera odniesienie do historii stworzenia. I wreszcie, styl pisania Księgi Rodzaju jest podobny do innych ksiąg biblijnych przypisywanych Mojżeszowi, a wiele tematów i idei w księdze Rodzaju jest podobnych do tych, które można znaleźć w innych księgach Tory. Tak więc, chociaż nie możemy z całą pewnością stwierdzić, kto napisał Księgę Rodzaju, najprawdopodobniej napisał ją Mojżesz. I niezależnie od tego, kto właściwie napisał książkę, pozostaje ona ważną częścią tradycji religijnej i nadal inspiruje ludzi wszystkich wyznań. Dziękuje za przeczytanie! Mam nadzieję, że ten artykuł był pomocny. Miłego dnia! Sprawdź niektóre z naszych innych postów! Kto stworzył Biblię? Pisarze biblijni i ich historieBracia Jezusa: co o nich wiemyKto jest Bogiem? Wersety biblijne o boskości
. 329 28 467 61 16 45 329 117
księga rodzaju kto napisał
